SAĞLIKTA SINIFTA KALDIK

Araştırmaya göre Türkiye'de 15 yaş ve üzeri nüfusta obez bireylerin oranı son üç yılda yükseliş gösterdi. 2022 yılında yüzde 20,2 olan obezite oranı, 2025 yılında yüzde 21,8'e çıktı. Böylece ülkede yaklaşık her beş yetişkinden biri obez kategorisinde yer aldı. Kadınlarda obezite oranı yüzde 24,8'e ulaşırken, erkeklerde bu oran yüzde 18,7 olarak ölçüldü. Obezite öncesi olarak tanımlanan fazla kilolu bireylerin oranı ise erkeklerde yüzde 43,1, kadınlarda yüzde 32,2 seviyesinde gerçekleşti. Uzmanlar, obezitenin diyabet, kalp-damar hastalıkları, hipertansiyon ve bazı kanser türleri için önemli bir risk faktörü olduğuna dikkat çekiyor.

HAREKETSİZLİK ENDİŞE VERİCİ

Araştırmanın en dikkat çekici sonuçlarından biri de fiziksel aktivite düzeyleri oldu. Dünya Sağlık Örgütü yetişkinlere haftada en az 150 dakika orta düzeyde fiziksel aktivite önerirken, Türkiye'de bu hedefe ulaşanların oranı oldukça düşük kaldı. 2025 verilerine göre erkeklerin yüzde 83,5'i, kadınların ise yüzde 89,7'si yeterli düzeyde fiziksel aktivite yapmıyor. Haftada 150 ila 300 dakika arasında egzersiz yapanların oranı erkeklerde sadece yüzde 4,1, kadınlarda ise yüzde 2,7 olarak belirlendi. Araştırma, bireylerin günlük yaşam aktivitelerinde yaşadıkları fiziksel zorlukları da ortaya koydu. Kadınların yüzde 8,3'ü, erkeklerin ise yüzde 3,7'si merdiven inip çıkarken zorlandığını belirtti. Yürümede güçlük yaşayanların oranı kadınlarda yüzde 5,6, erkeklerde yüzde 2,8 olarak kaydedildi. Öğrenme ve hatırlama konusunda sorun yaşayanların oranı da kadınlarda yüzde 5,4, erkeklerde yüzde 2,8 olarak ölçüldü.

SOLUNUM YOLU ENFEKSİYONLARI

Araştırma çocuk sağlığına ilişkin verileri de ortaya koydu. Son altı ay içinde görülen hastalıklar incelendiğinde, hem okul öncesi hem de okul çağındaki çocuklarda üst solunum yolu enfeksiyonları ilk sırada yer aldı. 0-6 yaş grubunda çocukların yüzde 28,5'i üst solunum yolu enfeksiyonu geçirirken, yüzde 24'ünde ishal, yüzde 5,2'sinde ise alt solunum yolu enfeksiyonu görüldü. 7-14 yaş grubunda ise üst solunum yolu enfeksiyonu oranı yüzde 24,6 olarak kaydedildi. Bu grupta ikinci sırada yüzde 16,4 ile ishal, üçüncü sırada ise yüzde 8,2 ile ağız ve diş sağlığı sorunları yer aldı.

15 yaş ve üzeri bireylerde son bir yıl içinde görülen sağlık sorunlarında kas-iskelet sistemi hastalıkları öne çıktı. Bel bölgesi rahatsızlıkları yüzde 24,3 ile en yaygın sağlık problemi olmaya devam etti. Araştırmada ikinci sırada yüzde 16,9 ile hipertansiyon, üçüncü sırada ise yüzde 16,7 ile boyun bölgesi rahatsızlıkları yer aldı. Şeker hastalığı yüzde 11,9, yüksek kolesterol ve kan yağları ise yüzde 10,1 oranıyla dikkat çeken diğer sağlık sorunları arasında yer aldı.

TÜTÜN KULLANIMI ARTIYOR

Araştırmanın ortaya koyduğu bir diğer dikkat çekici sonuç ise sigara ve diğer tütün ürünlerinin kullanımındaki artış oldu. Her gün tütün mamulü kullananların oranı 2022 yılında yüzde 28,3 iken, 2025 yılında yüzde 30,1'e yükseldi. Erkeklerde günlük tütün kullanımı yüzde 42,9'a ulaşırken, kadınlarda bu oran yüzde 17,5 olarak ölçüldü. Buna karşılık tütün kullanmayanların oranı yüzde 68'den yüzde 66,8'e geriledi. Son bir yıl içinde alkol kullandığını belirten 15 yaş ve üzeri bireylerin oranı da yükseldi. 2022 yılında yüzde 12,1 olan oran, 2025 yılında yüzde 12,6'ya çıktı. Erkeklerde alkol kullanımı yüzde 18,7 olarak belirlenirken, kadınlarda bu oran yüzde 6,6 seviyesinde kaldı.

KANSER TARAMALARI YETERLİ DEĞİL

Araştırma sonuçları kadınlara yönelik kanser taramalarında kısmi bir artış yaşandığını gösterdi. 40 yaş ve üzeri kadınlarda son bir yıl içinde mamografi çektirenlerin oranı yüzde 10,8'den yüzde 16,7'ye yükseldi. Buna rağmen bu yaş grubundaki kadınların yüzde 42,4'ünün hayatında hiç mamografi yaptırmadığı görüldü. Rahim ağzı kanserinin erken teşhisinde büyük önem taşıyan smear testi konusunda da benzer bir tablo ortaya çıktı. Son bir yıl içinde smear testi yaptıran kadınların oranı yüzde 11,8'e yükselmesine rağmen, 15 yaş ve üzeri kadınların yüzde 59'unun hayatında hiç smear testi yaptırmadığı belirlendi.