OKULLAR HER YÖNÜYLE GÜVENLİ OLMALI
.
Cengiz Doğan STRATEJİK ANALİZ
-
Çocuğunuzu okula gönderiyorsunuz… aklınızdan geçen tek şey şu: “Güvende olsun.”
1999 Marmara Depremi’nin ardından İstanbul’da çok sayıda okulun fiziki durumu mercek altına alındı. Yapılan incelemeler sonucunda güçlendirilmesi gereken okullar güçlendirildi, riskli bulunanların bir bölümü yıkılarak yeniden yapıldı. Bugün hâlâ okul binalarının yenilenmesi ve güçlendirilmesi için çalışmalar sürüyor. Bütün bunlar elbette önemli. Çocuklarımızın deprem sırasında can güvenliğinin sağlanması için atılan her adım değerlidir.
Ama bir soru sormak zorundayız: Ya yangın çıkarsa? Ya yüzlerce öğrencinin aynı anda tahliye edilmesi gerekirse? İşte burada iş biraz değişiyor. Bir iş yeri açarken bile itfaiye raporu isteniyor. Yangın güvenliği için çeşitli şartların yerine getirilmesi gerekiyor. Bolu Kartalkaya’da yaşanan ve çok sayıda insanın hayatını kaybetmesine neden olan faciayı henüz unutmadık. O acı olay bize bir gerçeği bir kez daha gösterdi: Yangın, “olursa bakarız” denilecek bir mesele değildir.
Peki okullar?
Üç, dört katlı okullarda yüzlerce, hatta bazı okullarda binlerce öğrenci aynı anda bulunuyor. Allah göstermesin, bir yangın çıktı. Duman koridorları ve merdivenleri kapladı. Çocuklar sınıflardan çıkacak. Peki nereye gidecek? Çıkış güzergâhları gerçekten güvenli mi? Yangın merdiveni var mı? Varsa yeterli mi? Okul çıkış kapısı binlerce öğrencinin aynı anda çıkması için yeterli mi?
Her okulun ayrıntılı bir tahliye planı var mı? Öğretmenler ve öğrenciler bu planı biliyor mu? Yangın tatbikatları gerçekten bir prosedür gereği mi yapılıyor, yoksa çocukların ne yapacağını öğreten gerçek bir hazırlık mı? Bir okulun yangın sırasında nasıl boşaltılacağı, yangın çıktıktan sonra düşünülmeye başlanabilir mi? Elbette başlanamaz.
Toplum olarak en büyük zaaflarımızdan biri belki de bu. “Bize bir şey olmaz.” Oluyor. Yıllarca televizyonlarda Amerika’daki okul saldırılarını izledik. Haberleri gördük, görüntüleri seyrettik ve çoğumuz bunun bize uzak bir ihtimal olduğunu düşündük. Geçtiğimiz yıl Kahramanmaraş’ta yaşanan okul saldırısı, “Böyle şeyler bizde olmaz” düşüncesinin ne kadar tehlikeli olduğunu gösterdi. Ardından bu eğitim yılında Manisa’nın Kula ilçesinde benzer bir olay yaşandı. Tedbirler artırıldı. Okullarda kontroller sıklaştırıldı. Yapılan aramalarda öğrencinin çantasında silah bulunması ise meselenin ne kadar ciddi olduğunu ortaya koydu. Şimdi kendimize sormalıyız: Bir çantadan silah çıkması için mi tedbir alacağız, yoksa silah okula girmeden önce mi?
Sorun bununla bitiyor mu elbette bitmiyor…
Okul içine idareci ve öğretmenlerin araçlarını park etmesi, okul önüne gelişigüzel park edilen araçlar, giriş çıkışlarda araçlarıyla gelen velilerin oluşturduğu yoğunluk olası bir yangın durumunda itfaiyenin okula ulaşmasının önündeki diğer engeller. Bunları nedense kimse görmek istemiyor.
Güvenlik dediğimiz şey, başımıza bir olay geldikten sonra alınan önlem değildir. Güvenlik, henüz hiçbir şey olmamışken alınan tedbirdir. Yangın çıkmadan yangın merdivenini kontrol etmek, yoksa inşa ettirmektir. Saldırı yaşanmadan okul girişlerini güvenli hale getirmektir. Çocuklara “Bir şey olursa ne yapacağını” önceden öğretmektir. Çünkü kriz anında kimse mucize yaratamaz. Panik başlar, kalabalık büyür, çocuklar korkar. O anda işe yarayacak olan tek şey önceden yapılmış hazırlıktır.
Artık “Bize bir şey olmaz” cümlesini hayatımızdan çıkarmanın zamanı geldi. Çünkü mesele bize bir şey olup olmayacağı değil. Mesele, çocuklarımıza bir şey olmaması için bugün ne yaptığımızdır. Felaketleri bekleyip sonra “Neden önlem alınmadı?” diye sormak istemiyorsak, tedbiri bugünden almak zorundayız. Çünkü bazı ihmallerin telafisi yoktur, ve hiçbir can ‘pardon’. ‘özür dilerim’ demekle geri gelmez.
